Satrançta ELO Nasıl Çıkar?
İlk ELO Puanınız Nasıl Belirlenir? - 5 oyun şartı, hesaplama yöntemi ve K faktörü
ELO Nedir?
ELO, FIDE (Uluslararası Satranç Federasyonu) tarafından hesaplanan ve tüm dünyada geçerli olan satranç güç puanıdır. Adını sistemi geliştiren Macar asıllı Amerikalı fizik profesörü Arpad Elo'dan alır.
UKD yalnızca Türkiye'de geçerliyken ELO, uluslararası turnuvalarda eşleşmeleri ve sıralamayı belirler. Bir oyuncu hem UKD hem ELO sahibi olabilir; bu iki puan birbirinden bağımsız hesaplanır. UKD ve ELO farkını karşılaştırmak için UKD rehberimize bakın →
İlk ELO'nun Koşulları
ELO'suz bir oyuncu olarak turnuvaya katıldığınızda puanınız henüz FIDE listesinde görünmez. Aşağıdaki koşullar sağlandığında ilk puan hesaplanır ve bir sonraki aylık listede belirir.
Güncel FIDE Bilgisi
1 Mart 2024 itibarıyla yayınlanan ilk ELO puanının tabanı 1000'den 1400'e yükseltildi. Bir etkinlikte sıfır skor alınırsa o etkinlik hesaba katılmaz. Eski internet kaynaklarında hâlâ eski bilgiler görünebilir.
Tüm Koşullar Sağlanmalıdır
Başlangıç tabanı: 1400
Hesaplanan ilk puan 1400'ün altında çıkarsa ELO yayınlanmaz. Turnuvadaki performans 1400 puan seviyesine ulaşana kadar sonuçlar arşivde bekler.
Başlangıç tavanı: 2200
Hesaplanan ilk puan ne kadar yüksek çıkarsa çıksın, FIDE listesine ilk kez girilecek en yüksek değer 2200'dür.
İlk ELO Nasıl Belirlenir?
FIDE, yeni oyuncuların başlangıç puanını hesaplarken gerçek rakiplere ek olarak 1800 puanlı 2 hayali rakip ekler ve bu iki maçın sonucunu beraberlik kabul eder.
Bu yöntemin amacı, çok az oyunla aşırı yüksek veya düşük başlangıç puanı oluşmasını önlemektir. Az sayıda oyunda çok iyi sonuç alan yeni oyuncuların puanı 1800'e doğru çekilir; çok kötü sonuç alanların puanı ise 1800'den uzaklaşamaz.
Hesaplama Adımları
Örnek Senaryo
Zeynep, ortalama ELO'su 1600 olan 5 rakiple oynadı. 3 galibiyet, 1 beraberlik, 1 mağlubiyet aldı. FIDE hesaplamaya 2 hayali 1800 puanlı rakip (beraberlik) ekler. Ağırlıklı ortalama rakip yaklaşık 1667'ye yükselir. İyi performans nedeniyle hesaplanan başlangıç ELO'su yaklaşık 1700-1750 civarında belirlenir.
ELO Sonraki Turnuvalarda Nasıl Değişir?
İlk ELO belirlendikten sonra her maç puanı etkiler. UKD'yle aynı temel formülü kullanır; fark K faktörü değerlerindedir:
Yeni ELO = Eski ELO + K × (Gerçek Sonuç - Beklenen Sonuç)Tek maç veya turnuva için hesaplama yapmak ister misiniz?
Satrançistan'ın ELO Hesaplama aracı ile mevcut ELO'nuza göre her maçın puan değişimini anında görebilir; chess-results.com bağlantısıyla turnuvanızın tüm ELO analizini yapabilirsiniz.
Klasik, Hızlı ve Yıldırım ELO
FIDE, tempo süresine göre üç ayrı ELO listesi tutar. Bunlar birbirinden bağımsızdır; birindeki puanınız diğerini etkilemez.
Klasik ELO puanı olan oyuncu hızlı/yıldırım hesaplamasında puanlı rakip sayılır
Bir oyuncunun Klasik ELO puanı varsa, Hızlı veya Yıldırım turnuvasında henüz bu kategorilerde puanı olmasa bile puanlı rakip kabul edilir. Yani Hızlı veya Yıldırım ilk puanı hesaplanırken "puanlı rakip" sayısına girmek için Klasik FIDE listesinde yer almak yeterlidir.
ELO Seviyeleri ve FIDE Unvanları
Aşağıdaki ELO aralıkları genel bir referanstır. FIDE unvanları ise yalnızca ELO'ya değil, aynı zamanda uluslararası turnuvalarda elde edilen norm performanslarına da bağlıdır.
Unvanlar yalnızca ELO'ya bağlı değildir
IM ve GM unvanları için belirtilen ELO eşikleri gerekli koşulların yalnızca bir parçasıdır. Bunlara ek olarak belirli uluslararası turnuvalarda minimum performans eşiklerini (norm) karşılamak gerekir. CM ve FM ise yalnızca ELO eşiğini aşmakla kazanılabilir.
Güncelleme Takvimi ve ELO Takibi
Turnuva sonrası ELO'nuz ne kadar değişti?
chess-results.com'da yer alan bir turnuvayı Satrançistan'ın ELO Hesaplama aracına bağlayarak her turda kazandığınız veya kaybettiğiniz puanları, performans puanınızı ve tahmini yeni ELO değerinizi görebilirsiniz.